Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Арчылан хоһооннорун туһунан + видео

Суруйааччылар сойуустарын норуоттар икки ардыларынааҕы түмсүүтүн, СӨ Суруйааччыларын уонна Арассыыйа Суруналыыстарын сойуустарын чилиэнэ, СӨ култууратын туйгуна, Афанасий Гуриновы-Арчыланы иккитэ түбэһэн көрбүтүм. Бэйэтэ сүрэҕин баҕатынан миэхэ эрийэн, үтүө тылы сүбэлээн турара истиҥ, сылаас. Биир кэм үрүлүйэр, оргуйар олох күүһүн-күдэҕин биир хоһоонугар (1992 с.) маннык эппитин курдук: …Ытылын, кымыһым, ытылын!...

 

Айгыына «Саныырым эн эрэ…» кэпсээнэ

Сунтаар улууһугар Элгээйи нэһилиэгин айар куттаахтарын «Кулуһун» түмсүү күн сирин көрбүт кинигэтин сүрэхтэниитигэр Мииринэй Арыылааҕыттан онно оскуолаҕа саха тылын учууталынан үлэтин саҕалаан эрэр Акулина Иванова-Айгыына кэлэн ыалдьыттаан барбыта. Айгыына СӨ Суруйааччыларын сойууһун уонна Суруйааччы сойуустарын дойдулар икки ардыларынааҕы түмсүүлэрин (МСПС) чилиэннэрэ.
Кириэстээхтэн тэрээһиҥҥэ...

 

Александр Львов хоһоонноругар санаа

Мин түбэһэ аахпыт Александр Львов аҕыйах хоһоонноругар ханна даҕаны ыксаабат эр киһи киэҥ, холку, бэйэтигэр эрэллээх, намыын саҥата бу сир олоҕун харыстыыр, имэрийэр, араҥаччылыыр санаа иһиллэн ааһарга дылы. Ааптар, төрөөбүт сахатын тылын таптыыра, кини хас тылы бэйэтин айылгытын кыаҕынан бүөбэйдээн, сылаас тыыны угар уонна бу хоһуйарыттан астыныыны, дуоһуйууну ылара сэрэйиллэр. Александр хоһоону дьиҥнээх доҕор оҥостон...

 

Сиибиктэ «Ноотуу» кэпсээнэ

Светлана Николаевна Самсонованы-Сиибиктэни мин ватсаап ситимигэр баар хоһоон бөлөхтөрүгэр көрсөн билэбин. Ис-иһигэр киирдэххэ, Сиибиктэ үөрбүтэ-хомойбута таһыгар сылдьар, оҕо курдук дьоҥҥо олус ис-киирбэх, аһаҕас, билбитин-көрбүтүн кэтэх санаата суох кэпсэтэр киһитигэр тиэрэ тэбиир идэлээх. Хомойбутун-хоргуппутун тута умнан, аан дойдуга тапталынан эйэҕэс үлүгэрдик кэпсэтэн киирэн барыах айылаах. Кинини «Чороон» туһунан...

 

Үрүҥ тыыннаах араҥаччы…

Бүгүһүн, Үөһээ Бүлүүгэ поэт Хара Лааҥкы:»Бэйээт кыргыттар күннэрэ илин саҕахтан сарсыарда дэйбиирдэнэн тахсыбыта уонна күлэ-үөрэ уот куйааһынан күлүм гынан күлүбүрүү уматаат, ол саҕахха киирбитэ. Көр, кэрэ диэн оннук кыл түгэнэ эбээт»,- диэн турар. Мин Тааттаттан тардыылаах, Чөркөөхтөн төргүүлээх Елена Филатованы-Сыгыйыгы кытта хоһоонньуттар ватсааптарын нөҥүө эрэ билсэр этибит. Бары таатталар курдук Сыгыйык хоһоонун...