Литературная Якутия


 

Сахалыы

…Ханнык да тиэмэҕэ биир сүрүн санаа (идея) баар буолуохтаах; олоххо баартан суруйар буоллаххына, эн маны фотография курдук устума, эн кинини бэйэҥ идеяҕынан сырдатан, уус-уран айымньы күүһүнэн дьүһүннээн көрдөр. Идеятын, caнaaҕын толору суруй, толору тэнит, форманан хааччахтаама, идеяны дьүһүннээбэт форма наадата суох, идеяны көрдөрөөрү форма оҥоһуллар, идеяны тыыннаах дьүһүннүүргэ, бу дьүһүн тас көстөр көстүүгүн биэрэргэ, ол онно эрэ форма суолтата улаатан тахсар. Уус-уран айымньыга идея суолтата форма суолтатын бастыыр, ол эрээри умнума: сыгынньах идея, формата суох идея, уус-уран айымньыны биэрбэт, иккиэн арахсыспат ситимнээхтэр, идеяттан айымньы дьүһүнэ тахсар, идеяттан тахсар дьүһүнэ эмиэ бу идея сүнньүнэн көрөн сөптөөх форма бэриллэр. Айымньы дьыалата — улахан улуу дьыала буолар, онон айар үлэбит, культурабыт үрдээтэҕин ахсын, үрдүк кэрдиискэ тахсан иһиэхтээх. Биһиги төрүт сорукпут – олоххо инники этэрээт буолан иһиэхтээхпит.

Былатыан Ойуунускай.
Уус-уран тыл эдэр үлэһиттэрин бөлөхтөрүн соруктара. –
П. А. Ойуунускай. Айымньылар. 7 том. –
Якутск: Як.кн-ое изд-во. – С.103.

 
Харысхал: 1. Күннүк (дневник)

Эдэр суруйааччылар оскуолаларыгар бүгүҥҥү кэпсэтиибит хас күн аайы бэлиэтэнэр күннүк (дневник) туһунан буолуо. Былыр былыргыттан күннүгү толоруу интеллигенция биир сүрүн уратыта буолар. Билигин ыраахтааҕылар, государственнай деятеллэр, полководецтар, суруйааччылар суруйан хаалларбыт күннүктэрэ оччотооҕу кэми, күннүк авторын олоҕун үөрэтиигэ сүрдээх улахан суолталаах буолла. Ол күннүктэн киһи...

 

Саха норуодунай суруйааччытын аатынан бириэмийэ олохтонно

Ахсынньы 5 күнүгэр М.К. Аммосов аатынан ХИФУ-ка норуот суруйааччыта, поэт, прозаик, тылбаасчыт Сэмэн Тиитэбис Руфов төрөөбүтэ 90 сылыгар аналлаах «Күөн туттабын сахабынан, Түҥ былыргы саҥабынан...» диэн литературнай киэһэ ыытылынна. Тэрээһиҥҥэ кыттыыны ыллылар: суруйааччы кыргыттара Руфова-Слепцова Т.С., Иванова Е.С., уола Руфов Г.С., кийиитэ Руфова Н.Н., сиэннэрэ Коля Слепцов уонна Б.П. Руфов, ХИФУ устудьуоннара...

 

Саха Өрөспүүбүлүкэтин култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Владимир Иванович Тихонов саха норуодунай поэта Петр Николаевич Тобуроков 100 сааһыгар аналлаах үөрүүлээх мунньахха дакылаата

Саха литературатын историятыгар Петр Тобуруокап айар үлэтэ биир боччумнаах миэстэни ылар. Кини күн бүгүн даҕаны саамай киэҥ ааҕааччылаах, норуот бары араҥатыгар чугас уонна өйдөнөр, төрөөбүт норуотун тапталын, биһирэбилин ылбыт суруйааччынан ааттанар. Үйэ аҥаарыттан ордук кэмҥэ саха дьоно, сааһыттан тутулуга суох, оҕотуттан оҕонньоругар тиийэ, Петр Тобуруокап ырыатын-хоһоонун күннэтэ ыллыы-туойа...

 

Саха норуодунай суруйааччыта П.Н. Тобуруокап төрөөбүтэ 100 сылыгар аналлаах ТОБУРУОКАП КҮННЭРИН бырагыраамата

Алтынньы 23 к., 15.00 ч. “Күндүттэн күндүнү – олоҕу туойбутум” быыстапка аһыллыыта — Е.Ярославскай аатынан түмэл. Алтынньы 24 к., 16.00 ч. “Саха остуоруйалара” быыстапка — СӨ Национальнай художественнай түмэлэ. Алтынньы 24 к., 15.00 ч. “Поэзия кэрэтэ, умсулҕана” оҕолорго, дьиэ кэргэҥҥэ аналлаах тэрээһин — Национальнай бибилэтиэкэ оҕоҕо уонна ыччакка киинэ. Алтынньы 25 к., 16.00 ч. “Тобуруо оһуохайа” — П.А. Ойуунускай...

 

Ыҥырабыт «Үрүҥ хаар алгыһыгар»

Литератураны таптааччы бар дьоммут! "Үрүҥ хаар алгыһа" норуоттар икки ардыларынааҕы IV-с фестиваль тэрээһиннэригэр биир бэйэҕит биэсуон буолан, поэтическай-романтическай дууһалаах үөрэ-көтө кэлэргитигэр ыҥырабыт! Алтынньы 19 к. 18 ч. "Сэргэлээх уоттара" культура киинигэр фестиваль үөрүүлээх арыллыытыгар уонна буруолуу сылдьар "Татаар аныгы поэзиятын антологиятын" сүрэхтиир уонна саха биллиилээх...

 

Балыйтарбыккынан хаалларар быраабыҥ суох

Кыра, кылгас буолар бэйэтэ туспа кыһалҕалаах, кыбыт­тарыылаах Эбэтэр маннык тэҥнэбили бүтүн омук дьылҕатыгар сыһыары тутар эбит буоллахха, аҕыйах ахсааннаах норуокка үтүрүллэр, симэлийэр кутталы таһынан, аны историятын суруйууга сүүйтэриилээх балаһыанньаҕа олорон хаалар түбэлтэтэ эмиэ сэдэҕэ суох буолар. Норуотуҥ историятын, кини олоҕор тахсыталаабыт чахчыларын, араас сабыытыйаларын кэрэһилиэхтээх кырдьыккын...

 

Харысхал: Эдэр суруйааччы оскуолата

Мин эдэр доҕорум, эн бүгүн Аан айылҕа кэрэ көстүүтүн сөҕө-махтайа көрөҥҥүн, биитэр аан маҥнай Кэрэ-куону таптааҥҥын, биитэр олоххор хаһан да буолбатах түгэҥҥэ дууһаҥ нарын кылын таарыйтаран, урут хаһан да билбэтэх дьикти иэйиигэр куустараҥҥын, ол дьикти иэйиигин хоһоон хомоҕой тылынан этиэххин баҕардыҥ... Иннигэр ыраас илиис кумааҕыны уураҥҥын ол дьикти иэйиигин кэхтибэт кэрэкэ тылларга тиһиэххин баҕарбытыҥ...

 

Драматург Харысхал «Эргиллиэм хайаан да!» кинигэтин сүрэхтээтэ

Суруйааччы, драматург, прозаик, Саха Өрөспүүбүлүкэтин культуратын үтүөлээх үлэһитэ, Арассыыйа Улахан Литературнай бириэмийэтин лауреата Василий Егорович Васильев-Харысхал «Эргиллиэм хайаан да!» кинигэтин сүрэхтэниитэ алтынньы ый 5 күнүгэр Аммаҕа уонна бүгүн алтынньы ый 6 күнүгэр Майаҕа элбэх дьон сэҥээриитин ылан буолла. Кинигэ сүрэхтэниитигэр кыттыыны ыллылар: Саха сирин суруйааччыларын ассоциациятын...

 

Баай дууһалаах сиппит-хоппут, күүстээх сүрдээх киһи — Николай Якутскай остуоруйаларыгар

Сүүрбэһис үйэ саҕаланыытыгар Харбалаах нэһилиэгин биир мааны алааһыгар Дөлөкөй көлүйэ үрдүгэр туруорбах балаҕаҥҥа Солотуураптар дьиэ кэргэннэригэр үһүс уолунан саха норуота киэн туттар, таптыыр суруйааччыта Николай Гаврилович Золотарев-Николай Якутскай күн сирин көрбүтэ. Кини оҕо сааһын умнуллубат өйдөбүллэринэн күлүбүрүү умайар оһох тула эбэтин бараммат кэпсээннэрэ, дьиктилээх-алыптаах остуоруйалара...

 

«Поэзия була сатаан кырааскалааһыны билиммэт»

Мин поэт дууһалаах Галина Томская-Айыынаны аан бастаан 2009 с. тахсыбыт «Барыта баар хоһооҥҥо» диэн кинигэтинэн билбитим. Саха куттаах эрэ барыта таптыыр, сэҥээрэр Алампа, Ойуунускай, Варвара Потапова, Василий Саввин, Степан Федотов тустарынан кимиэхэ да маарыннаабат арыйыыларын, сонун санааларын соһуйа уонна сэҥээрэ аахпытым. Ол кинигэҕэ элбэх сиринэн бэлиэтээһиннэри оҥорбут, сорох сиринэн...